Malmö'de bir Türk gıda ithalatçısı, bakliyat ve baharatı İsveçli müşterilere online satmaya hazırlanıyor. Site İsveççe olacak; sahibinin soruları ise net: şirket numarası sitede görünecek mi, KDV numarası yazılacak mı, sipariş verilmeden önce müşteriye hangi bilgiler gösterilecek, çerez bandı nasıl çalışacak?
Bu yazı, İsveç'e özgü dört kalemi sırayla ele alıyor: kayıt numaraları, e-ticaret kanunundaki (lag om elektronisk handel) bilgi listesi, uzaktan satışta cayma hakkı ve çerezler. Genel çerçeve için yurt dışı web sitesi rehberimize, Almanya'daki yaklaşım için Impressum yazımıza bakabilirsiniz.
Kayıt numaraları: organisationsnummer ve momsregistreringsnummer
Skatteverket organisationsnummer'ı tüzel kişiler için kimlik numarası olarak tanımlıyor; bireylerdeki personnummer'ın karşılığı. Numarayı, tüzel kişiyi kuruluşunda ya da sicile girmesi gerektiğinde kaydeden kurum veriyor. Bolagsverket; aktiebolag, handelsbolag, kommanditbolag, ekonomiska förening ve bostadsrättsförening gibi şirket ve birliklere, ayrıca yabancı şirketlerin İsveç'teki şubelerine numara veriyor. Skatteverket ise enkla bolag, ideella förening, vakıflar ve yabancı tüzel kişiler için numara veriyor.
Yani numaranın kaynağı işletmenin hukuki türüne göre değişiyor. İsveç'te şube açan bir Türk şirketi için numarayı Bolagsverket veriyor; kayıt sonrası kuruluşa numara, ad, adres, coğrafi kodlar, hukuki tür ve kayıt zamanını içeren bir bildirim gidiyor.
KDV numarası (momsregistreringsnummer) ise ayrı bir numara. Skatteverket'in AB ülkeleri listesine göre İsveç numarası SE ön ekinden sonra 12 haneden oluşuyor ve son iki hane her zaman 01. Sitede iki numara ayrı satırlarda ve etiketleriyle yazılınca, müşteri ve resmî kurumlar hangisinin hangisi olduğunu karıştırmıyor.
E-ticaret kanununun 8. maddesi: sitede bulunması istenen bilgiler
Lag (2002:562) om elektronisk handel och andra informationssamhällets tjänster, bilgi toplumu hizmeti sunan işletmeden şu bilgileri istiyor:
- Hizmet sağlayıcının adı.
- Kurulu olduğu ülkedeki adresi.
- E-posta adresi.
- Uygulanabiliyorsa organisationsnummer.
- Uygulanabiliyorsa KDV kayıt numarası.
- Bir izne tabiyse yetkili izin makamı.
Düzenlenmiş bir meslek icra edenler için üç kalem daha ekleniyor: meslek unvanı ile unvanın alındığı devlet, kayıtlı olunan meslek kuruluşu ve meslek kuralları ile bunlara nasıl ulaşılacağı. Maddenin üçüncü fıkrası erişimi tarif ediyor: bilgi, hizmeti alanlar ve makamlar için kolay, doğrudan ve kalıcı biçimde ulaşılabilir olmalı.
Bu yüzden Malmö'deki ithalatçının sitesinde alt bilgi, bu kalemleri her sayfadan tek tıkla ulaşılan sabit bir yerde tutmak için uygun. Kanun metni sayfa adını belirlemiyor; ölçüt ulaşılabilirlik.
Fiyat ve sipariş akışı: 9., 10. ve 11. maddeler
9. madde fiyatın açık ve net gösterilmesini, vergi ve teslimat masrafı ekleniyorsa bunların ayrıca belirtilmesini istiyor. Ürün kartında fiyat, sepette teslimat satırı ve toplam bu yüzden ayrı ayrı görünüyor.
10. madde, hizmeti alanın sipariş vermeden önce giriş hatalarını fark edip düzeltebilmesi için uygun ve etkili teknik araçlar sunulmasını istiyor. Sepet ekranında miktar değiştirme, adres alanını düzenleme ve ödeme öncesi özet sayfası bu kapsamda düşünülebilir.
11. madde, sipariş verilmeden önce müşteriye şu bilgilerin açık ve net verilmesini istiyor:
- 10. maddedeki araçlar ve sözleşmenin kurulması için gereken teknik adımlar.
- Sözleşmenin hangi dillerde yapılabileceği.
- Sözleşmenin arşivlenip arşivlenmediği ve müşterinin ona erişimi.
- Bağlı olunan meslek davranış kuralları varsa bunlara elektronik erişim.
Örneğin ithalatçının sitesi, ödeme adımından önce 'Sipariş İsveççe ve Türkçe yapılabilir; sipariş onayınız e-postayla gelir ve hesabınızda saklanır' gibi bir açıklama taşıyabilir. Ödeme tarafının teknik kurulumu için online ödeme yazımıza bakabilirsiniz.
Cayma hakkı ve 19 Haziran 2026'dan beri ångerfunktion
Konsumentverket'e göre uzaktan satışlarda tüketicinin 14 günlük cayma hakkı (ångerrätt) var ve satıcı bunu sözleşmeden önce bildirmek zorunda: hakkın olup olmadığı, sürenin ne kadar olduğu ve ne zaman başladığı, nasıl kullanılacağı ve cayma formunun nerede olduğu. Kurum bir standart şablon yayımlıyor; sözleşmeden sonra aynı bilgi kağıt ya da başka bir kalıcı ortamda onay olarak verilmeli.
Bilgi verilmezse süre uzuyor: kurumun yazdığına göre ilk sürenin bitiminden itibaren bir yıla kadar. Burada yeni bir kural da var. Konsumentverket'in 8 Haziran 2026 tarihli haberine göre, 19 Haziran'dan itibaren online satış yapan işletmeler, satışın yapıldığı sitede ya da uygulamada açıkça yerleştirilmiş bir cayma işlevi (ångerfunktion) sunmak zorunda. Tüketici bu işlevle cayma mesajını gönderiyor ve otomatik bir alındı onayı alıyor; onay, caymanın kabul edildiği anlamına gelmiyor. Kural telefon satışını kapsamıyor ve cayma hakkının bulunmadığı ürünlerde, örneğin hijyen ürünlerinde, uygulanmıyor.
Konsumentverket'in distansavtalslagen sayfası, bu işlevin ücretsiz, kolay bulunur ve cayma süresi boyunca erişilebilir olmasını istiyor. Siteye eklenecek parça ise iki yerde duruyor: ürün ve sepet sayfalarında cayma bilgisi, hesap ya da sipariş onayı ekranında işleve giden belirgin bir bağlantı.
Kakor: PTS'nin çerez çizgisi
Çerezlerde İsveç'in denetim kurumu PTS (Post- och telestyrelsen). Kurumun kakor sayfası, çerez kullanmak için önce rıza istenmesini şart koşuyor. Rıza serbest, belirli, bilgilendirilmiş ve aktif olmalı; kabul etmek ile reddetmek aynı görünümde, benzer tasarımla ve eşit kolaylıkta sunulmalı.
Kurum önceden işaretli kutuları, çerez duvarını, siteyi kullanmaya devam etmeyi ve 'anladım' bildirimlerini kabul edilemez sayıyor. Ziyaretçi ne kabul ne ret derse yalnızca gerekli çerezler saklanabiliyor. Muaf olanlar, kullanıcının istediği hizmetin çalışması için kesinlikle gerekenler: alışveriş sepetini hatırlayan ya da korunan hizmette oturumu açık tutan çerezler gibi. İstatistik çerezleri bu muafiyete girmiyor.
Bilgilendirme tarafında her çerezin amacı, hangi bilgiyi topladığı, üçüncü taraf çerezi olup olmadığı ve ne kadar süre saklandığı açıklanıyor; rızayı geri çekmek vermek kadar kolay olmalı. Bu liste çerez bandının ve çerez tablosunun içeriğini doğrudan belirliyor.
Kaynaklar
- Riksdagen: Lag (2002:562) om elektronisk handel och andra informationssamhällets tjänster
- Skatteverket: Organisationsnummer
- Skatteverket: Momsregistreringsnummer (VAT-nummer) i EU-länderna
- Konsumentverket: Informationskrav vid distansavtal, regler för företag
- Konsumentverket: Lagen om distansavtal och avtal utanför affärslokaler
- Konsumentverket: Lagändring gör det enklare att ångra köp på nätet
- PTS: Kakor (cookies)