New Jersey'de online sipariş alan bir Türk pastanesi düşünün. Müşterilerin çoğu mahalleden, ama bir kısmı siteyi başka eyaletten açıyor; bir gün Kaliforniya'dan biri de form dolduruyor. Sahibinin sorusu basit: bu site için hangi kurallara bakması gerekiyor? ABD'de cevap tek bir kanunda değil, birkaç ayrı yerde.
Aşağıda dört konuyu ele alıyorum: gizlilik politikası, e-posta pazarlaması, engelli kullanıcılar için erişilebilirlik ve eyalet düzeyindeki gizlilik yasaları. Avrupa yaklaşımıyla farkı görmek için yurt dışı web sitesi rehberimize ve Impressum yazımıza göz atabilirsiniz.
Gizlilik politikası: federal düzey ve Kaliforniya
Federal Ticaret Komisyonu (FTC), gizlilik konusundaki yetkisini ağırlıklı olarak FTC Yasası'nın 5. bölümünden, yani aldatıcı ve haksız uygulamalara karşı hükümlerden alıyor. Komisyon üyelerinden birinin konuşmasına göre gizlilik politikalarının "doğru ve yanıltıcı olmayan" bilgi vermesi şart; politikasındaki sözle çelişen davranan şirketlere karşı FTC işlem yapmış. Aynı konuşma, böyle bir politikanın zorunlu olduğunu söylemiyor; vurgu, yazılan politikanın gerçeği yansıtmasında.
Zorunluluk Kaliforniya'dan geliyor. İş ve Meslekler Kanunu 22575. bölüme göre, Kaliforniya'da yaşayan bireylerden internet üzerinden kişisel bilgi toplayan ticari bir sitenin işletmecisi, gizlilik politikasını sitede belirgin biçimde yayımlamak durumunda. Politika, toplanan kişisel bilgi türlerini ve bu bilgilerin paylaşılabileceği üçüncü taraf kategorilerini belirtiyor. Kanun, uyarı bildirimi alındıktan sonra 30 gün içinde politikayı yayımlamayan işletmeciyi ihlalde sayıyor.
Bu, Kaliforniya dışındaki işletmeleri de kapsıyor: ölçüt işletmenin yeri değil, siteyi kullanan Kaliforniyalı ziyaretçi. Siteniz forma, bülten kaydına veya online sipariş sistemine sahipse gizlilik sayfası pratikte her ABD sitesine ekleniyor.
E-posta pazarlaması: CAN-SPAM
Bülten ya da kampanya e-postası gönderecekseniz FTC'nin CAN-SPAM rehberi sekiz maddelik bir liste veriyor. Başlıklar doğru olmalı ("From", "To", "Reply-To" ve yönlendirme bilgisi), konu satırı içeriği yansıtmalı, mesajın reklam olduğu açıkça belirtilmeli ve geçerli bir posta adresi yer almalı. Alıcının nasıl çıkacağı açık anlatılmalı; çıkış talebi 10 iş günü içinde yerine getirilmeli.
Rehber bir ayrıntıyı özellikle belirtiyor: yasa işletmeden işletmeye gönderilen e-postayı da kapsıyor. Yani siteye eklediğiniz bülten formu, arkasındaki e-posta aracının ayarlarıyla birlikte kuruluyor: gönderen adı, adres satırı ve çıkış bağlantısı baştan hazır oluyor.
Erişilebilirlik: ADA ve WCAG
Amerikan Engelliler Yasası (ADA) kapsamında Adalet Bakanlığı'nın web rehberi, halka açık işletmelerin mal ve hizmetlerinin web'deki karşılığının da "tam ve eşit yararlanma" ilkesine tabi olduğunu söylüyor. Rehber, tek bir teknik standart dayatmıyor: işletmelerin uyum yöntemini seçmekte esnek olduğu belirtiliyor. WCAG ve Section 508 ise erişilebilirliği sağlamaya yardımcı kaynaklar olarak sayılıyor.
Rehberde örnek olarak verilen engeller site tasarımına doğrudan dokunuyor:
- Düşük renk kontrastı nedeniyle okunamayan metin.
- Sadece renkle iletilen bilgi, örneğin zorunlu alanı yalnızca kırmızı yazıyla göstermek.
- Alternatif metni olmayan görseller.
- Altyazısız videolar.
- Etiketi, yönergesi ya da hata uyarısı olmayan formlar.
- Klavyeyle gezilemeyen, yalnızca fareyle kullanılan menüler.
Aynı sayfa, 24 Nisan 2024'te yayımlanan ayrı bir düzenlemeden söz ediyor; o düzenleme eyalet ve yerel yönetim sitelerine ilişkin. Özel bir işletme için ölçü, Adalet Bakanlığı'nın 2022 tarihli bu rehberi ve WCAG'ın yol göstericiliği.
Eyalet gizlilik yasaları: tablo bir eyaletten ötekine değişiyor
IAPP'nin eyalet gizlilik takipçisi, yasalaşmış ve bekleyen eyalet düzenlemelerini harita üzerinde gösteriyor; yani federal bir çatı yerine eyalet yasaları yan yana duruyor. Kaliforniya Tüketici Gizliliği Yasası (CCPA) en bilinen örnek. Hukuk bürosu Davis Wright Tremaine'in derlemesine göre CCPA, Kaliforniya'da iş yapan, kâr amaçlı ve Kaliforniyalılardan kişisel bilgi toplayan bir işletmeye şu eşiklerden en az biri sağlandığında uygulanıyor:
- Bir önceki takvim yılında 25 milyon doları aşan yıllık brüt gelir (kanun, bu rakamın güncellenmesine izin veriyor).
- Yılda 100.000 veya daha fazla tüketici ya da hanenin kişisel bilgisini alıp satmak ya da paylaşmak.
- Yıllık gelirin yüzde 50'si veya fazlasını kişisel bilgiyi satmak ya da paylaşmaktan elde etmek.
Mahalle pastanesi ya da tek kişilik servis firması çoğunlukla bu eşiklerin altında kalıyor; yine de sitenin gizlilik sayfası, eşik ne olursa olsun, Kaliforniya'daki 22575. bölüm ve FTC'nin doğruluk ilkesi açısından yerinde duruyor. Büyüme planınız varsa sayfayı eyalet bazlı genişletebilecek biçimde kurmak, ileride işi kolaylaştırıyor.
Yerel arama: Google profilinde adres kuralı
ABD'de yerel görünürlüğün büyük kısmı Google Business Profile üzerinden geçiyor. Google'ın yönergeleri profilin gerçek, fiziksel bir konum için açılmasını istiyor; uzak yerdeki posta kutuları kabul edilmiyor ve sadece posta adresi kiralayan sanal ofisler uygun sayılmıyor.
Müşterisine gidip hizmet veren işletmeler (tesisatçı, temizlik, nakliye gibi) için Google, tek bir hizmet alanı profili ve adresin gizlenmesini söylüyor. Böyle bir işletmenin sitesindeki hizmet bölgesi sayfaları, profildeki hizmet alanıyla aynı şehirleri anlatmalı. Profil açma adımlarını Google işletme profili yazımızda bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- California Business and Professions Code section 22575 (Justia)
- FTC: CAN-SPAM Act, a compliance guide for business
- ADA.gov: Guidance on web accessibility and the ADA
- FTC Commissioner Brill: privacy law and business (konuşma metni)
- Davis Wright Tremaine: California broad privacy law tracker
- IAPP: US state privacy legislation tracker
- Google Business Profile: Guidelines for representing your business on Google